DE ONZIN ACHTER "HET HAD MOETEN GEBEUREN" (137)


Op 28 december (zo'n tien dagen geleden) vermoordde een man in psychotische toestand 9 mensen en pleegde daarna suïcide. Suriname verkeerde in schok. Voordat de vraag "waarom? " werd beantwoord (aan deze daad kunnen verschillende motieven ten grondslag liggen), hadden delen van de bevolking het antwoord gereed, al dan niet gedreven door religieuze verklaringen, napraterij of geestelijke doofheid. "Het had zo moeten gebeuren", waarmee een discussie en een zoektocht naar de ware toedracht, werd geseponeerd. Verdere aandacht, ook om mogelijke herhalingen te voorkomen, was niet nodig, zoveel was duidelijk na deze "wijsheid" die onder velen is gegroeid. 


Vermoedelijk komt deze gedachte uit de karmaleer, die zijn oorsprong heeft in het hindoeïsme en boeddhisme. Die zegt dat alles wat gedaan, gedacht en gezegd wordt, weer terugkomt bij de persoon zelf. Je oogst wat je hebt gezaaid: heb je slecht geleefd, dan achtervolgt de slechtheid jou in dit en volgende levens. De resultaten van jouw wangedrag hangen als een zwaard boven je hoofd. Jouw acties hebben gevolgen voor vreugde en pijn. 

Als stok achter de deur werpt deze filosofie intense angst over de gelovige (om een goed mens te zijn, zijn er overigens alternatieve filosofieën die geen vrees oproepen en effectiever zijn), en ontneemt de mens ook van het maken van eigen keuzes, gebaseerd op logica. De "wijsheid" die "het-had-moeten-gebeuren- verklaring" lijkt te genereren, gevolgd door "Wat is gebeurd, is gebeurd", kan leiden tot ongewenste repercussies, tot zeer nadelige gevolgen bij brede weerklank (gelukkig maken sommigen andere afwegingen). Wellicht niet tot de goedmenende uitdragers van deze oppervlakkigheid doorgedrongen, maar eenmaal verankerd in de voornemens van beleidsmakers en politici, die in de praktijk neigen naar omarming, zijn de consequenties niet te overzien. Niet in alle segmenten is deze levensbeschouwelijke dooddoener doorgedrongen, daar is duidelijk dat religie en staat van elkaar gescheiden dienen te zijn en geen raakvlakken hebben. In het andere geval ontstaat een onwerkbare toestand.


Daarom een poging dit onethisch idee bij gelovigen onder een vergrootglas te houden. Enige praktische nut is hier niet uit te halen. Ga maar na!


"Wat gebeuren moet, zal gebeuren", en 'Wat gebeurd is, is gebeurd", brengt mij tot de conclusie dat het volgens deze visie geen enkele zin heeft om preventief te denken. Ga dwars op de snelweg of over de treinrails liggen, als jouw einde nabij is, word je overreden. Zo niet, dan red je jouw lijf. Laat een kind maar de gevaarlijkste bokkesprongen maken, het is maar een kind, doe geen moeite ongelukken te voorkomen. Preventie is overbodig! 

Voor het plegen van een misdrijf kun je je beroepen op je karma, de rechter zou zich daarmee niet moeten inlaten, en bovendien word je al gestraft door terug te komen in het lichaam van een inferieur wezen. En als de rechter zich op het standpunt stelt dat een veroordeling zijn taak is, ZIJN karma, dan botsen twee soorten karma's op elkaar. 


Een genocide op een bevolking, de Tweede Wereldoorlog, Oekraïne, Soedan, Gaza (75000 Palestijnen vermoord door zionisten), armoede in grote delen van de wereld (Afrika, Zuidoost Azië), de agressie en waanzin van Trump, het fascisme van Wilders, de doodstraf in Iran en China, de bosbranden.... het had allemaal moeten gebeuren. Tegen onrecht hoeven wij ons niet te verdedigen, nietwaar? Als het moet gebeuren, dan gebeurt dat. Wij praten niet over beëindiging van bloedbaden, niet over overeenkomsten en deals om grotere ellende af te wenden, want... als het moet gebeuren, dan ontkomen wij er niet aan! Mensenrechtenschendingen? Als het moet gebeuren, gebeurt dat! Overigens: de "wijsneuzen" zouden moeten uitleggen wie de oorzaak is van slechte gebeurtenissen, er zou toch een veroorzaker moeten zijn? Iemand die het lot en noodlot bepaalt?


Hoe dan ook: je kunt je onmogelijk beroepen op de "levenswijsheid": het was de karma, stupid! En het is per definitie zo: de verklaring "het had moeten..." is enkel achteraf te geven. Waarom niet vooraf? De verdedigers van de mantra, die niet beseffen dat die altijd op praktische bezwaren stuit en rechtsregels ontkent, stallen zonder kennis te hebben, domheid uit en zetten hun verstand op nul. Hersenluiheid is geresulteerd in geestelijke stilstand. Denk je eens in: wat ze willen zeggen is, dat alles is toegestaan, en als het misloopt, is er een allesbepalende religieuze uitleg. Wij mogen de gevaarlijkste risico's nemen, want als er niets zal gebeuren, gebeurt er ook niets. Volhouden aan deze onzin transformeert de "wijsneus" in een dummie, die de samenleving op z'n achteruit zet. 

De focus op preventie (over de ontwikkelingen op het wereldtoneel zijn negatieve signalen die worden genegeerd, over de spanningen op Meerzorg in Suriname binnen het gezin/de familie die hebben geleid tot de  veelvoudige moord, waren er signalen die zijn genegeerd: het had voorkomen kunnen worden) moet beletten dat er nog meer de vernieling in gaat. Wel preventie (vooraf dus), geen verklaring achteraf die passiviteit voedt en het oorzakelijk verband op grote afstand zet.  


Manuel Sewgobind

7 januari 2026